ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ 12 ਅਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੂਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ 140 ਖਰਬ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਹੈ।

ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 12 ਅਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੂਰ ਇੱਕ ਕਵੇਸਰ (Quasar) ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬੱਦਲ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਵੇਸਰ ਦਾ ਨਾਮ APM 08279+5255 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨਾਲੋਂ 20 ਅਰਬ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇੱਕ ਸੁਪਰਮੈਸਿਵ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਖਰਬ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਾਸ਼ਪ ਦਾ ਇਹ ਬੱਦਲ ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ 140 ਖਰਬ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰੀ: ਇਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬੱਦਲ 12 ਅਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 1.6 ਅਰਬ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਵਾਪਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਬੱਦਲ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ: ਇਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਾਸ਼ਪ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਗਰਮ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ -53° ਸੈਲਸੀਅਸ (-63° ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਗੈਲੈਕਟਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲੋਂ 5 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ 10 ਤੋਂ 100 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਘਣਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵ: ਇਤਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਿਆ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੀਵਨ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਕਵੇਸਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ: APM 08279+5255 ਵਰਗੇ ਕਵੇਸਰ ਗੈਲੈਕਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੈਲੈਕਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਮੈਪ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ:

ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਾਸ਼ਪ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੇਡੀਓ ਟੈਲੀਸਕੋਪਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੋਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਵੇਸਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ (ਸਿਗਨੇਚਰ) ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਣ। ਇਹ ਖੋਜ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਕੈਲਟੈਕ) ਦੇ ਸਬਮਿਲੀਮੀਟਰ ਔਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ Z-Spec ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਆਲਪਸ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ Plateau de Bure Interferometer ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਨਤ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋਈ ਹੈ।